Patroonslot, pincode of Face ID: wat is veiliger?

8 min lezen

Drie voetstukken met een puntenpatroonraster, een leeg toetsenblok en een gezichtscontour

Er is niet één veiligste slot. Een lang willekeurig wachtwoord is het best bestand tegen raden, Face ID het best tegen mensen die meekijken, en een patroon of pincode die je nooit hoeft te laten zien, beschermt je het best als iemand je probeert te dwingen. Wat past, hangt af van voor wie je bang bent, en van de vraag of het slot alleen een deur bewaakt of echt de versleutelingssleutel wordt.

Drie verschillende dreigingen: raden, meekijken, dwingen

De meeste vergelijkingen vragen alleen ‘hoeveel combinaties zijn er?’. Dat is één dreiging van de drie.

  • Raden. Iemand probeert codes tot er een werkt. Hier tellen het aantal mogelijke codes, hoe voorspelbaar mensen kiezen en hoe snel elke gok kan worden geprobeerd.
  • Meekijken. Iemand ziet je ontgrendelen, in de trein, aan tafel, via een weerspiegeling of op een beveiligingscamera. Dan doet het aantal combinaties er helemaal niet toe.
  • Dwingen. Iemand laat je ontgrendelen: een partner, een ouder, een dief, een ambtenaar. Een geheim dat je moet prijsgeven, kun je weigeren of uitstellen. Een gezicht kun je voor een telefoon houden.

Een slot dat uitstekend is tegen de ene dreiging, kan zwak zijn tegen een andere. Houd ze alle drie in gedachten terwijl je verder leest.

Hoeveel combinaties?

Eerst de ruwe aantallen, dan het addertje.

  • Pincode van 4 cijfers: 10.000 combinaties.
  • Toegangscode van 6 cijfers: 1.000.000 combinaties.
  • Patroon op 3×3 (het klassieke Android-raster): 389.112 mogelijke patronen van 4 tot 9 punten. Dat is minder dan een toegangscode van 6 cijfers.
  • Patroon op 5×5: veel meer. Met de regels die Private Vault gebruikt (minstens 6 punten, geen punt twee keer, minstens één verandering van richting), en ervan uitgaand dat een vinger niet over een punt kan springen zonder het te raken, tellen we ongeveer 19 miljoen patronen van precies 6 punten, ongeveer 261 miljoen van 7 punten en ongeveer 3,4 miljard van 8 punten. Elk extra punt vermenigvuldigt het totaal opnieuw.
  • Een wachtzin van een paar willekeurige woorden: een andere klasse. Elk willekeurig woord uit een grote lijst voegt ruwweg 11 bits toe, dus een handvol woorden laat elk raster achter zich.

Nu het addertje: mensen kiezen niet willekeurig. Onderzoek naar Android-patronen vindt steeds dezelfde gewoonten: beginnen in de hoek linksboven, letters als L, Z of S tekenen en zo weinig punten gebruiken als mag. Pincodes hebben hetzelfde probleem (verjaardagen, 1234, herhaalde cijfers). De echte sterkte van een slot is de sterkte van de code die jij koos, niet de grootte van de ruimte.

Vingersporen en meekijkers

Patronen hebben één bekende zwakte: ze zijn visueel. Een vinger die een vorm trekt, is van de andere kant van een tafel makkelijker te onthouden dan zes snel getikte cijfers, en op een vet scherm kan het spoor achteraf zichtbaar zijn.

Een paar gewoonten helpen:

  • Gebruik meer punten en kruis je eigen lijn. Overlappende lijnen zijn moeilijker af te lezen uit vingersporen en moeilijker in één oogopslag te onthouden.
  • Veeg het scherm af en toe schoon.
  • Ontgrendel in het openbaar met de telefoon naar je toe gekanteld.

Pincodes lekken ook, door hetzelfde meekijken, alleen iets minder opvallend. Face ID wint hier duidelijk: er valt niets te zien.

Vettig vingerspoor zichtbaar over een puntenraster op glimmend glas

Biometrie en gedwongen worden naar je telefoon te kijken

Face ID is heel goed in het tegenhouden van vreemden. Apple zegt dat de kans dat een willekeurig persoon je iPhone met Face ID kan ontgrendelen kleiner is dan 1 op 1.000.000 met één geregistreerde weergave. Niemand kan het ook leren door naar je te kijken.

De zwakte zit in de derde dreiging. Je gezicht heb je altijd bij je, en iemand met je telefoon kan die voor je houden. Of autoriteiten je daar wettelijk toe kunnen dwingen, hangt af van waar je bent. In de VS bijvoorbeeld hebben sommige rechtbanken een afgedwongen gezicht of vingerafdruk anders behandeld dan iemand dwingen een toegangscode prijs te geven die hij kent; de regels verschillen per rechtsgebied, en dit is geen juridisch advies.

iOS heeft een handige nooduitgang. Apple noemt situaties waarin je iPhone om de toegangscode vraagt in plaats van Face ID, onder andere na een herstart en nadat je de zijknop en een van de volumeknoppen ingedrukt hebt gehouden tot het scherm voor uitschakelen of SOS-noodmelding verschijnt (Apples lijst). Verwacht je een gespannen situatie, dan zorg je zo dat je gezicht weer ‘alleen de toegangscode werkt’ wordt.

Als het slot de versleutelingssleutel is

Dit is het deel dat de meeste vergelijkingen overslaan. Er zijn twee heel verschillende soorten sloten:

  1. Een deurcontrole. De app bewaart iets (een pincode, een hash ervan of een vlag dat Face ID is gelukt) en vergelijkt. Slaagt de controle, dan gaat hij open. De bestanden achter de deur zijn misschien wel, misschien niet versleuteld met een sleutel die niets met je code te maken heeft.
  2. Een sleutel. Je code wordt via een functie voor sleutelafleiding omgezet in de versleutelingssleutel zelf. Er wordt niets bewaard om mee te vergelijken. Een verkeerde code zakt niet voor een controle; hij levert gewoon een verkeerde sleutel op die niets ontsleutelt.

Het tweede ontwerp verandert de rekensom van het raden. Functies voor sleutelafleiding zoals PBKDF2 zijn expres traag: elke gok moet honderdduizenden hashrondes doorlopen. Een willekeurige salt maakt vooraf berekende tabellen nutteloos. En staat die salt alleen op het apparaat, dan kan iemand die de versleutelde bestanden ergens anders naartoe kopieert, daar niet eens beginnen met raden.

Biometrie kan zo niet werken. Een gezicht of vingerafdruk is geen precieze, herhaalbare reeks die je in een hash kunt stoppen; de beveiligde hardware van de telefoon vergelijkt een scan en geeft dan een bewaarde sleutel vrij. Dat is een prima ontwerp om een telefoon te ontgrendelen, maar het betekent dat de sleutel in de opslag staat, wachtend om te worden vrijgegeven, en dat iedereen die door de scan komt, of de terugvaltoegangscode kent, hem krijgt.

Getekend patroon dat in een molen wordt gemalen tot een messing sleutel

Waarom Private Vault een patroon gebruikt en geen Face ID

Private Vault opent alleen met een patroon op een raster van 5×5, en dat is een bewuste afweging, geen ontbrekende functie.

  • Het patroon is de sleutel. Het gaat door PBKDF2-HMAC-SHA512 met 600.000 rondes en een salt van 32 bytes die in de sleutelhanger van deze iPhone blijft. Er wordt niets bewaard dat kan worden vergeleken of vrijgegeven. Zo werkt het patroonslot.
  • Geen terugval op de toegangscode. De toegangscode van je iPhone kennen opent de kluis niet, en niemand kan de kluis voor je gezicht houden.
  • Het is snel. Een patroon gaat sneller dan een lang wachtwoord typen op een telefoon, en dat doet ertoe voor iets wat je vaak opent.

We zijn ook eerlijk over de prijs: een patroon op 5×5 heeft minder entropie dan een lang, willekeurig wachtwoord, en het beveiligingsmodel zegt dat ook. Trage sleutelafleiding, de salt die alleen op het apparaat staat en de herstelzin van 9 woorden moeten dat compenseren. Schakel je over op ‘Verkeerd patroon’ tonen, dan leiden herhaalde verkeerde pogingen tot steeds langere wachttijden, en kun je indringersfoto’s aanzetten om te zien wie het probeerde.

Aanbevelingen per situatie

  • Je maakt je vooral zorgen om vreemden of dieven. Face ID plus een sterke toegangscode op de iPhone is uitstekend. Gebruik een toegangscode van 6 cijfers of een langere alfanumerieke code, geen 4 cijfers.
  • Mensen om je heen kunnen zien hoe je ontgrendelt. Gebruik liever Face ID voor de telefoon, en voor privébestanden een langer patroon met kruisende lijnen, dat je onopvallend tekent.
  • Iemand dicht bij je kent je toegangscode. Face ID helpt niet: je toegangscode opent alles wat het beschermt. Zet privébestanden achter een apart geheim dat die persoon niet kent.
  • Je kunt onder druk worden gezet om te ontgrendelen. Weet hoe je de modus ‘alleen toegangscode’ afdwingt (zijknop plus volumeknop). Overweeg een kluis met een noodpatroon dat iets onschuldigs opent.
  • Je wilt maximale weerstand tegen raden. Een lange willekeurige wachtzin wint. Gebruik die voor je wachtwoordbeheerder en alles wat gegevens offline beschermt.

Het juiste antwoord is vaak een combinatie: Face ID voor het gemak op de telefoon zelf, en een apart geheim dat een versleutelingssleutel wordt voor de paar dingen die echt privé moeten blijven.

Vragen

Is een patroonslot minder veilig dan een pincode?

Op een raster van 3×3 meestal wel: mensen kiezen een paar voorspelbare vormen. Een langer patroon op een groter raster kan op papier een pincode van 6 cijfers verslaan, maar een lang willekeurig wachtwoord verslaat ze allebei.

Kan de politie me dwingen Face ID te gebruiken?

Dat hangt af van het land en soms van de rechter. In de VS hebben sommige rechtbanken een afgedwongen gezicht of vingerafdruk anders behandeld dan iemand dwingen een toegangscode prijs te geven. Dit is geen juridisch advies.

Hoeveel patronen zijn er op een raster van 5×5?

Volgens onze telling ongeveer 19 miljoen tekenbare patronen van precies 6 punten, ongeveer 261 miljoen van 7 punten en ongeveer 3,4 miljard van 8 punten. Het totaal groeit met elk extra punt.

Waarom biedt Private Vault geen Face ID?

Omdat het patroon de versleutelingssleutel is. Face ID zou een bewaarde sleutel nodig hebben die het kan vrijgeven, en iedereen die de telefoon voor je gezicht kan houden, zou de kluis dan kunnen openen.

Houd het privé op je iPhone

Geen account. Geen analyse. Versleuteld op je iPhone.

Download Private Vault