Fraza odzyskiwania: co to jest i jak ją chronić

6 min czytania

Pamiątkowe pudełko ze złożoną karteczką obok mosiężnego zapasowego klucza

Fraza odzyskiwania to lista losowych słów, która działa jak zapasowy klucz do Twoich zaszyfrowanych danych. Aplikacje, które nie mogą zresetować Twojego hasła, bo nigdy go nie miały, dają Ci ją zamiast tego. Przechowuj ją offline, na papierze, w bezpiecznym miejscu albo w menedżerze haseł, któremu ufasz, i nigdy jako zrzut ekranu ani w tym samym miejscu co dane, które odblokowuje.

Oto dlaczego takie frazy istnieją, jak są silne i jak przechowywać swoją, by była pod ręką, gdy jej potrzebujesz, i nigdzie więcej.

Dlaczego niektóre aplikacje nie mogą zresetować hasła

Większość usług internetowych może wysłać Ci mail „zresetuj hasło”, bo przechowuje Twoje dane i może zdecydować, że wpuści Cię z powrotem. To wygodne, ale oznacza też, że firma albo ktokolwiek, kto dostanie się do Twojej poczty, może odblokować Twoje konto.

Aplikacje zbudowane na szyfrowaniu end-to-end lub zero-knowledge działają inaczej. Twoje dane są szyfrowane na urządzeniu kluczem wyprowadzonym z Twojego hasła (albo wzoru, albo PIN-u), a firma nigdy go nie widzi. Nie ma czego resetować: jeśli hasło przepadło, przepadł też klucz, a dane pozostają zaszyfrowane na zawsze.

Fraza odzyskiwania to wyjście z tego ślepego zaułka. To drugi, niezależny sposób na wytworzenie lub odblokowanie klucza, który zapisujesz i przechowujesz w bezpiecznym miejscu. Nasz poradnik o szyfrowaniu zero-knowledge wyjaśnia szerszą ideę.

Jak fraza staje się kluczem

Większość fraz odzyskiwania korzysta ze standardu BIP-39, pierwotnie zaprojektowanego dla portfeli kryptowalut. Działa to tak:

  1. Aplikacja generuje na urządzeniu losowe bity.
  2. Bity są dzielone na grupy po 11. Każda grupa to liczba od 0 do 2047.
  3. Każda liczba wybiera słowo ze stałej listy 2048 słów. Każde słowo niesie więc 11 bitów losowości.
  4. Gdy później wpisujesz frazę, aplikacja zamienia słowa z powrotem w bity i przepuszcza je przez powolną funkcję wyprowadzania klucza, by uzyskać klucz.

Słowa to po prostu przyjaźniejszy sposób zapisania długiej losowej liczby. „Apple”, „river”, „drift” łatwiej poprawnie przepisać niż ciąg znaków szesnastkowych. Sam standard jest opublikowany otwarcie.

Dziewięć pustych płytek wpadających do lejka, z którego wychodzi mosiężny klucz

9 słów, 12 czy 24

Siła rośnie o 11 bitów na słowo, a każdy dodatkowy bit podwaja liczbę możliwych fraz:

  • 9 słów: około 99 bitów.
  • 12 słów: 128 bitów losowości (plus kilka bitów sumy kontrolnej w standardzie BIP-39).
  • 24 słowa: 256 bitów.

Dla porównania klucze szyfrowania chroniące Twoje pliki (AES-256) mają 256 bitów, a 128 bitów powszechnie uważa się za daleko poza zasięgiem ataku siłowego.

Dlaczego jakakolwiek aplikacja miałaby wybrać mniej słów? Bo frazę odzyskiwania trzeba też zapisać i wpisać z powrotem, często po latach. Mniej słów to mniej pomyłek. A dobra aplikacja nie polega na samych słowach: przepuszcza każdą próbę przez setki tysięcy rund celowo powolnej funkcji, więc każde podejście kosztuje realny czas obliczeń. Przy około 99 bitach i takim spowolnieniu zgadywanie 9-wyrazowej frazy nie jest realistycznym atakiem. Portfele kryptowalut używają 12 lub 24 słów, bo chronią pieniądze, które ktokolwiek na świecie mógłby próbować ukraść z publicznego blockchaina, bez limitu prób.

Realne ryzyko związane z frazą odzyskiwania to nie zgadywanie. To jej zgubienie i znalezienie jej przez kogoś.

Gdzie ją trzymać

Dobre opcje

  • Papier, zapisany odręcznie, przechowywany tam, gdzie trzymasz inne ważne dokumenty: w sejfie, zamykanej szufladzie, teczce z paszportem. Pisz wyraźnie, ponumeruj słowa i raz sprawdź je z aplikacją.
  • Druga kopia na papierze w innym miejscu, na przykład u zaufanego członka rodziny, na wypadek pożaru lub przeprowadzki.
  • Menedżer haseł z mocnym hasłem głównym i uwierzytelnianiem dwuskładnikowym. Wygodny i szyfrowany. Tylko nie pozwól, by był jedyną kopią, jeśli sam menedżer zależy od urządzenia, które możesz zgubić.

Unikaj

  • Zrzutów ekranu. Trafiają do biblioteki zdjęć, mogą synchronizować się przez Zdjęcia w iCloud z innymi urządzeniami i leżą wśród najnowszych zdjęć. Jeśli ktoś dostanie się do Twojego telefonu, biblioteka zdjęć to pierwsze miejsce, do którego zajrzy.
  • Zwykłej notatki w Notatkach, maila do siebie, wiadomości na czacie. Wszystko to może przeczytać każdy, kto dostanie się do tego konta lub urządzenia.
  • Wewnątrz tego, co fraza odblokowuje. Fraza odzyskiwania sejfu przechowywana w tym samym sejfie jest bezużyteczna w dniu, w którym jej potrzebujesz.
  • Dokumentów w chmurze bez mocnego szyfrowania. Zamieniasz w ten sposób sekret w kolejne konto, które trzeba chronić.
Dwa domy, z których każdy trzyma papierową kopię w zamkniętej szufladzie lub sejfie

Klucz odzyskiwania Apple i kontakty odzyskiwania

Twoje konto Apple ma własną wersję tego samego pomysłu.

  • Klucz odzyskiwania: opcjonalny 28-znakowy kod. Jego skonfigurowanie wyłącza standardowy proces odzyskiwania konta Apple; do zresetowania hasła potrzebujesz wtedy klucza oraz zaufanego urządzenia lub zaufanego numeru telefonu. Jeśli go zgubisz, Apple go nie odtworzy. Skonfigurujesz go w Ustawienia → Twoje imię i nazwisko → Logowanie i zabezpieczenia → Klucz odzyskiwania, jak opisuje poradnik Apple o kluczu odzyskiwania.
  • Kontakt odzyskiwania: zaufana osoba, która może wygenerować kod pomagający Ci wrócić na konto. Nie może zalogować się na Twoje konto ani zobaczyć Twoich danych. Przy zaawansowanej ochronie danych kontakt odzyskiwania może też pomóc odzyskać dane z iCloud szyfrowane end-to-end.

Jeśli korzystasz z zaawansowanej ochrony danych, potrzebujesz co najmniej jednego z nich, bo Apple nie ma już kluczy do większości Twoich danych w iCloud.

Jak to działa w Private Vault

Szczegóły techniczne, w tym to, jak fraza otwiera osobną kopertę zamiast bezpośrednio sejfu, znajdziesz na naszej stronie o bezpieczeństwie.

Jeśli ją zgubisz

To, co się stanie, zależy od tego, czy nadal masz swój zwykły sposób wejścia.

Nadal masz hasło lub wzór. Na razie wszystko w porządku, ale od utraty wszystkiego dzieli Cię jedno zapomniane hasło. Większość aplikacji pozwala utworzyć nową frazę odzyskiwania od środka; zrób to teraz i przechowaj nową frazę porządnie.

Nie masz ani jednego, ani drugiego. W aplikacjach naprawdę szyfrowanych end-to-end nikt nie odzyska danych: ani twórca, ani Apple, ani „usługa odzyskiwania”, która to oferuje. To ta sama właściwość, która trzyma obcych z daleka. Bardzo uważaj na każdego, kto twierdzi inaczej i prosi o zapłatę lub Twoje inne hasła.

Jeśli nie masz dostępu do sejfu na zdjęcia, nasz poradnik o zapomnianych hasłach do sejfu omawia, co jest możliwe w poszczególnych aplikacjach. A jeśli zastanawiasz się, gdzie ogólnie trzymać ważne dokumenty, przeczytaj o przechowywaniu wrażliwych dokumentów na iPhonie.

Pytania

Czy zrobić zrzut ekranu frazy odzyskiwania?

Nie. Zrzuty ekranu trafiają do biblioteki zdjęć, mogą synchronizować się ze Zdjęciami w iCloud i innymi urządzeniami, a to pierwsze miejsce, do którego zajrzy ktoś przeglądający Twój telefon.

Czy mogę trzymać frazę odzyskiwania w menedżerze haseł?

Tak, renomowany menedżer haseł z własnym mocnym hasłem głównym to rozsądne miejsce. Zachowaj też kopię na papierze na wypadek utraty dostępu do menedżera.

Czy 9-wyrazowa fraza jest wystarczająco bezpieczna?

Tak, do tego celu. Dziewięć losowych słów z listy 2048 słów daje około 99 bitów losowości, a aplikacja dodatkowo spowalnia każdą próbę.

Co, jeśli ktoś znajdzie moją frazę odzyskiwania?

Może otworzyć to, co ona chroni. Jeśli aplikacja na to pozwala, od razu utwórz nową frazę, by stara przestała działać, i zmień inne sekrety, które mogłaby ujawnić.

Zachowaj prywatność na iPhonie

Bez konta. Bez analityki. Szyfrowane na Twoim iPhonie.

Pobierz Private Vault