Wat is end-to-end-versleuteling?

7 min lezen

Afgesloten doos die een lang pad aflegt tussen twee verre huisjes

End-to-end-versleuteling (E2E) betekent dat je gegevens op je apparaat worden versleuteld en alleen kunnen worden ontsleuteld op het apparaat van degene naar wie je ze stuurt, of op je eigen apparaten. Het bedrijf ertussen bewaart en vervoert ze, maar kan ze niet lezen, omdat het nooit de sleutel heeft. Het beschermt wat je verstuurt en bewaart; het beschermt geen telefoon die al ontgrendeld is, niet met wie je praat en niet wat de ander ermee doet.

Het idee in één beeld

Stel je voor dat je een brief verstuurt in een afgesloten kistje. Jij doet het op slot, en alleen de ontvanger heeft de sleutel. De post kan het kistje vervoeren, wegen en het adres erop zien, maar kan het niet openen. Is iemand op het sorteercentrum nieuwsgierig, of breekt een dief in bij het depot, dan krijgt die een afgesloten kistje.

Dat is end-to-end-versleuteling:

  • De uiteinden zijn jouw apparaat en dat van de ontvanger (of je andere apparaten).
  • Het midden is al het andere: de servers van de app, de cloud, het netwerk.
  • De sleutel bestaat alleen aan de uiteinden.

De rest van deze gids is detail bij dat ene idee.

Tijdens verzending, in opslag, end-to-end

Diensten zijn dol op het woord ‘versleuteld’. Het kan drie heel verschillende dingen betekenen:

  • Versleuteld tijdens verzending. De verbinding tussen je telefoon en de server is versleuteld (dat is het slotje in je browser). Niemand op de wifi kan meelezen, maar de server krijgt je gegevens leesbaar binnen.
  • Versleuteld in opslag. De server bewaart je gegevens versleuteld op zijn schijven, maar het bedrijf heeft de sleutels. Dat houdt een gestolen harde schijf tegen, maar niet het bedrijf zelf, een kwaadwillende medewerker, een hacker met toegang tot de sleutels of een juridisch bevel.
  • End-to-end versleuteld. Versleuteld voordat het je apparaat verlaat, met sleutels die het bedrijf niet heeft. De server ziet alleen versleutelde tekst.

De meeste clouddiensten doen de eerste twee. Alleen de derde betekent dat het bedrijf niet kan kijken, in plaats van niet wil.

Drie banen die de bescherming van een brief onderweg, in opslag en end-to-end vergelijken

Waar je het op de iPhone al gebruikt

Apple documenteert dit uitgebreid. Een paar hoogtepunten:

  • iMessage en FaceTime zijn end-to-end versleuteld. Apple zegt dat het de inhoud van geen van beide kan ontsleutelen.
  • Wachtwoorden en sleutelhanger, Gezondheid, Berichten in iCloud en een tiental andere categorieën zijn in iCloud standaard end-to-end versleuteld, onder wat Apple standaardgegevensbescherming noemt.
  • iCloud-foto’s, de iCloud-reservekopie, iCloud Drive en Notities zijn standaard niet end-to-end versleuteld: Apple heeft de sleutels, zodat het je kan helpen je account te herstellen. Ze worden pas end-to-end versleuteld als je Geavanceerde gegevensbescherming aanzet.
  • Ook met Geavanceerde gegevensbescherming zijn iCloud Mail, Contacten en Agenda niet end-to-end versleuteld, en blijft sommige metadata (zoals bestandstypen, datums, groottes en controlesommen van foto’s) beschermd met sleutels die Apple heeft.

Eén valkuil: Berichten in iCloud is end-to-end versleuteld, maar als de iCloud-reservekopie aanstaat en Geavanceerde gegevensbescherming niet, zit de sleutel in je reservekopie, en daar kan Apple bij. De volledige lijst staat in Apples overzicht van gegevensbeveiliging in iCloud. De fotokant behandelen we apart in zijn iCloud-foto’s end-to-end versleuteld?

Wat het niet beschermt

End-to-end-versleuteling is sterk in één ding: het midden buiten houden. Het doet niets aan:

  • De uiteinden zelf. Ontgrendelt iemand jouw telefoon, of die van de ontvanger, dan ziet hij alles leesbaar. Malware op een apparaat ziet het ook.
  • Metadata. Met wie je praatte, wanneer, hoe vaak, hoe groot de bestanden waren. Afhankelijk van de dienst kan de aanbieder dat vaak zien, ook als de inhoud niet zichtbaar is.
  • Schermafbeeldingen en doorsturen. Zodra de ontvanger een foto kan zien, kan hij er een schermafbeelding van maken, hem bewaren of aan iemand laten zien. Geen enkele vorm van versleuteling kan dat ongedaan maken.
  • Reservekopieën. Een chatapp kan end-to-end versleuteld zijn terwijl de reservekopieën dat niet zijn. Reservekopieën van WhatsApp zijn bijvoorbeeld alleen end-to-end versleuteld als je in de app End-to-end versleutelde back-up aanzet.
  • Zwak herstel. Kan een vergeten wachtwoord via e-mail worden gereset, dan moet iemand de sleutel kunnen terugzetten, en dan staat die dus niet alleen aan de uiteinden.
Geopende doos met een foto terwijl iemand over de schouder van de ontvanger meekijkt

E2E voor foto’s die je bewaart en foto’s die je deelt

Hetzelfde idee werkt op twee manieren voor foto’s.

Foto’s die je bewaart. Hier ben je zelf beide ‘uiteinden’: de telefoon die de foto maakte, en je andere apparaten. End-to-end versleutelen betekent dat de foto op je iPhone wordt versleuteld voordat hij naar welke cloud dan ook gaat, en dat alleen jouw apparaten de sleutel hebben. Een aanbieder van reservekopieën bewaart versleutelde tekst.

Foto’s die je deelt. Nu is het andere uiteinde iemand anders, en moet de sleutel bij die persoon komen zonder dat de server hem ziet. Gebruikelijke manieren zijn een sleutel die aan het account of apparaat van de ontvanger is gekoppeld (zoals bij iMessage), of een geheim dat je apart doorgeeft, zoals een zin of een link waarvan het sleuteldeel nooit bij de server komt.

Delen brengt ook een grens met zich mee die versleuteling niet oplost: zodra de ander de foto kan zien, is het aan hem of haar om hem te beschermen.

Drie veelvoorkomende misverstanden

‘End-to-end betekent anoniem.’ Nee. De dienst kent meestal je account, je telefoonnummer of e-mailadres, en met wie je contact hebt. Hij kan alleen de inhoud niet lezen.

‘End-to-end betekent veilig voor hackers.’ Het betekent veilig voor hackers die in de server inbreken. Wie in je telefoon komt, of je verleidt malware te installeren, zit aan een uiteinde en ziet alles.

‘Als het end-to-end is, kan ik het niet kwijtraken.’ Eerder het tegendeel. Omdat het bedrijf je gegevens niet kan ontsleutelen, kan het ze ook niet voor je herstellen. Je wachtwoord, herstelsleutel of herstelzin veilig bewaren wordt jouw taak.

Zo zie je of een dienst echt end-to-end is

Marketingpagina’s laten de begrippen in elkaar overlopen, dus let hierop:

  1. Wie heeft de sleutels? Zoek naar een beveiligingspagina of whitepaper die zegt dat sleutels op je apparaat worden gemaakt en nooit naar het bedrijf gaan. Die van ons staat op de beveiligingspagina.
  2. Wat gebeurt er als je je wachtwoord vergeet? Kan het bedrijf je gegevens terugzetten met een reset via e-mail, dan kan het ze ook lezen. Echte E2E-diensten kunnen je óf niet helpen, óf geven je vooraf een herstelzin of -sleutel.
  3. Welke gegevens vallen eronder? Berichten maar geen reservekopieën? Bestanden maar geen bestandsnamen? Een goede dienst noemt precies wat end-to-end is en wat niet, zoals Apples tabel doet.
  4. Wordt de versleuteling bij naam genoemd? ‘Militair niveau’ is geen algoritme. AES-256-GCM, het Signal-protocol, gepubliceerde sleutelafleiding: dat zijn er wel.
  5. Is het onderzocht? Opensourcecode, gepubliceerde beveiligingsmodellen of onafhankelijke audits geven je iets anders dan het woord van het bedrijf.

Voor het verwante idee dat de aanbieder helemaal niets over je gegevens weet, zie zero-knowledge-versleuteling uitgelegd.

Vragen

Is iMessage end-to-end versleuteld?

Ja, berichten en bijlagen tussen Apple-apparaten wel. Maar met de iCloud-reservekopie aan en zonder Geavanceerde gegevensbescherming staat de sleutel voor Berichten in iCloud in je reservekopie, en daar kan Apple bij.

Zijn reservekopieën van WhatsApp end-to-end versleuteld?

Alleen als je dat aanzet: in WhatsApp via Instellingen, Chats, Chatback-up, End-to-end versleutelde back-up. Je beschermt de back-up dan met een wachtwoord of een sleutel van 64 cijfers.

Kan de politie end-to-end versleutelde berichten lezen?

Niet door het aan de dienst te vragen, want die heeft de sleutels niet. Ze kunnen berichten wel lezen op een ontgrendeld apparaat, of in een reservekopie die niet end-to-end versleuteld is.

Verbergt end-to-end-versleuteling met wie ik praat?

Meestal niet. De inhoud is beschermd, maar metadata zoals met wie je contact had, wanneer en hoe vaak vaak niet, afhankelijk van de dienst.

Houd het privé op je iPhone

Geen account. Geen analyse. Versleuteld op je iPhone.

Download Private Vault